Oficjalny blog Jasińska&Partners specjalistyczne artykuły prawnicze

W przypadku odsprzedaży utworu artyście przysługuje procent od wynagrodzenia

2019-09-06

Prawo autorskie

Autor: Adwokat Izabela Jasińska

W przypadku odsprzedaży utworu artyście przysługuje procent od wynagrodzenia

Sprzedaż utworu przez artystę oraz otrzymanie przez niego z tego tytułu wynagrodzenia nie powoduje, iż nie ma on roszczeń majątkowych względem nabywcy. Twórca utworu plastycznego lub fotograficznego ma prawo do żądania od nabywcy wynagrodzenia, jeśli ten odsprzedaje utwór i ma to miejsce w ramach jego działalności zawodowej. Jest to tzw. instytucja droit de suite. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 7.08.2018 r. (sygn. akt: I Aca 263/18), w sprawie wszczętej przez spadkobierców Wojciecha Fangora, dom aukcyjny jako pośrednik także jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia z tytułu droit de suite, solidarnie z właścicielem. Domy aukcyjne i galerie nie mają obowiązku informowania artystów o takiej odsprzedaży ich dzieł. Powinni oni sami na bieżąco śledzić aukcje i wystawy, a wewnętrzne regulaminy nie mogą tego ograniczyć, gdyż  - zgodnie z dyrektywą Unii Europejskiej - jest do prawo niezbywalne i nie można się go zrzec. O tym przekonali się Wilhelm Sasnal oraz Laura Paweli, w głośnych sprawach których sądy zasądziły na ich rzecz odpowiednie wynagrodzenie, po tym jak domy aukcyjne ich odmówiły.

Instytucja droit de suit pochodzi w prawa francuskiego. Została wprowadzona w roku 1920 r. przy okazji odsprzedaży obrazu Jean Francois Milleta L’Angelus, który obecnie należy do kolekcji Muzeum d’Orsay w Paryżu. Wartość obrazu znacznie wzrosła po wprowadzeniu go do obrotu, a rodzina artysty znajdowała się wówczas w trudnej sytuacji finansowej, podobnie jak wiele innych rodzin artystów. Droit de suit miała zlikwidować te nierówności i zadbać o to, aby artyści oraz ich jego spadkobiercy mieli udział we wzroście wartości dział. Zasadę tą wprowadziło wiele krajów europejskich, została także ujęta w dyrektywie harmonizującej 2001/84/WE.

Ustawa określa należny procent ceny sprzedaży (w zależności od wysokości ceny utworu od 5% do 0,25%) i dotyczy cen w wysokości od równowartości 100 euro, ostatni próg określono dla cen o wysokości przekraczającej równowartość 500 tyś. euro, a należna kwota nie może przekraczać równowartości 12,5 tyś. euro. W przypadku odsprzedaży rękopisów utworów literackich i muzycznych, obowiązuje stawka 5%. Roszczenie te przedawniają się z upływem 6 lat.

Brak zapłaty w/w wynagrodzenia twórcy z tytułu droit de suit oraz inne naruszania praw autorskich zagrożony jest karą grzywnie, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Ponadto, twórcy przysługują następujące prawa, które będą przedmiotem kolejnego artykułu:

1.     do dodatkowego wynagrodzenia na każdym dodatkowym polu eksploatacji,

2.     do podwyższenia wynagrodzenia, jeśli okazało się, że pomiędzy otrzymaną zapłatą, a korzyściami osiągniętymi przez nabywcę praw autorskich majątkowych jest rażąca dysproporcja,

3.     do nadzoru nad sposobem korzystania z utworu,

4.     do nienaruszalności formy i treści utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania,

5.     do oznaczenia utworu swoim nazwiskiem, lub udostępniania go anonimowo. 

 

Archiwum

Wybierz datę aby kontynuować